Đặt lịch sửa

Laptop bị đổ nước ngọt: một ca cứu máy và việc cần làm ngay

Laptop bị đổ nước ngọt vẫn cứu được nếu xử lý trong vài giờ đầu. Câu chuyện thực tế tại cửa hàng và các bước nên làm, không nên làm ngay sau sự cố.

Cập nhật 8 phút đọcĐội ngũ Bệnh Viện Laptop Bảo Việt
Nước ngọt đổ loang trên bàn phím laptop, tay người đang rút dây sạc khỏi máy

Laptop bị đổ nước vẫn có cơ hội cứu cao nếu bạn tắt máy, rút sạc ngay và mang đi vệ sinh bo mạch trong vài giờ đầu. Nước ngọt nguy hiểm hơn nước lọc vì đường bám lại trên mạch và gây ăn mòn. Ca dưới đây cho thấy xử lý sớm giúp tránh phải thay mainboard.

Tình huống: nước ngọt đổ lên bàn phím, máy vẫn chạy

Khách mang máy tới khoảng 2 giờ sau khi đổ nước ngọt lên bàn phím. Máy vẫn lên nguồn, nhưng một số phím không gõ được và cả bàn phím dính, khó bấm. Đây là dạng sự cố dễ khiến người dùng chủ quan nhất, vì máy “vẫn chạy” nên nghĩ là ổn.

Sau khi dán tem niêm phong và chụp ảnh hiện trạng cùng khách, kỹ thuật viên tháo máy kiểm tra ngay, không chờ máy tự khô. Lý do: nước ngọt đã len qua khe phím xuống dưới thì phần đường trong đó sẽ bám lại trên mainboard, dây cáp, và bắt đầu ăn mòn chân linh kiện. Thời gian từ lúc đổ đến lúc được vệ sinh quyết định phần lớn khả năng cứu máy.

Mainboard laptop sau khi tháo có vệt nước ngọt khô dính gần đầu cáp bàn phím
Vệt nước ngọt bám quanh đầu cáp bàn phím, chỗ dễ ăn mòn nhất.

Chúng tôi đã xử lý ca này như thế nào?

Hướng xử lý là tháo toàn bộ máy, làm sạch cặn nước đường trên mainboard và các dây cáp, thay bàn phím vì phím cũ đã dính không phục hồi được, rồi kiểm tra lại toàn bộ chức năng trước khi bàn giao. Mọi bước đều được báo giá trước và chỉ làm khi khách đồng ý. Quy trình chung cho một máy vô nước thường gồm các bước sau.

  1. 01Ngắt nguồn và pin: tắt hẳn máy, rút cáp pin khỏi mainboard trước khi làm bất cứ việc gì khác.
  2. 02Tháo rời: tách bàn phím, mainboard, các dây cáp để tìm hết những chỗ nước chảy tới, kể cả mặt dưới bo mạch.
  3. 03Làm sạch cặn đường: dùng cồn isopropyl nồng độ cao và chổi mềm làm sạch từng khu vực bị dính, đặc biệt quanh đầu cáp và chân IC.
  4. 04Sấy khô đúng cách: để cồn bay hơi hoàn toàn trước khi lắp lại, không cấp điện khi bo còn ẩm.
  5. 05Thay bàn phím: lớp màng mạch bên trong bàn phím đã bị nước đường thấm, vệ sinh không lấy lại được cảm giác bấm.
  6. 06Kiểm tra toàn bộ: sạc, pin, cổng USB, loa, webcam, touchpad và chạy thử trước khi giao.

Kết quả: vì được xử lý trong vài giờ đầu, mainboard chưa bị ăn mòn. Khách chỉ mất chi phí vệ sinh và thay bàn phím, không phải thay mainboard. Nếu để vài ngày, cặn đường kịp oxy hoá chân linh kiện thì câu chuyện sẽ khác hẳn.

Laptop bị đổ nước phải làm gì trong 5 phút đầu?

Ngay khi đổ nước, hãy tắt máy bằng cách giữ nút nguồn, rút sạc và mọi thiết bị đang cắm, tháo pin nếu là pin rời, lau sạch nước trên bề mặt rồi để máy yên. Không bật lại để thử, kể cả khi máy có vẻ bình thường.

Lenovo hướng dẫn rút sạc và tắt máy ngay lập tức, vì càng ngắt dòng điện sớm thì càng giảm hư hỏng do chập mạch, và chỉ bật lại khi chắc chắn mọi chỗ đã khô (Lenovo). Hãng cũng chấp nhận việc tắt ngay có thể làm mất dữ liệu chưa lưu, vì để máy chạy tiếp có thể khiến máy hỏng hẳn. iFixit giải thích lý do: nước dẫn điện, gây chập mạch và có thể làm hỏng linh kiện không phục hồi được (iFixit).

  1. 01Giữ nút nguồn để tắt hẳn, không chờ Windows tắt từ từ.
  2. 02Rút sạc, chuột, USB, tai nghe.
  3. 03Máy pin rời: tháo pin ra ngay.
  4. 04Lau khô mặt bàn phím, vỏ máy bằng khăn mềm, không ấn mạnh lên phím làm nước chảy sâu hơn.
  5. 05Mở máy và úp nghiêng hình chữ V ngược để nước chảy ra phía bàn phím. Lưu ý một số máy Lenovo có lỗ thoát nước dưới bàn phím, hãng khuyên không lật máy mà để nước tự thoát qua lỗ.
  6. 06Mang máy tới nơi có thể tháo và vệ sinh bo mạch càng sớm càng tốt.

Vì sao không nên vùi laptop vào gạo hay sấy nóng?

Gạo hay gói hút ẩm chỉ hút một phần hơi nước, không lấy đi được cặn khoáng và đường mà chất lỏng để lại trên mạch. Máy sấy tóc thì đẩy nhiệt vào linh kiện và có thể thổi nước lan sâu hơn. Cả hai đều cho cảm giác đang làm gì đó trong khi quá trình ăn mòn vẫn tiếp diễn.

iFixit nói thẳng rằng cho thiết bị vào gạo cũng giống như không làm gì, vì ăn mòn bắt đầu ngay khi mạch tiếp xúc chất lỏng; cách đúng là tháo máy và làm sạch bo bằng cồn isopropyl 90% trở lên (iFixit). Thế Giới Di Động cũng khuyên tuyệt đối không dùng máy sấy vì nhiệt độ cao ảnh hưởng tới linh kiện, và cho rằng gạo không những không hiệu quả mà còn có thể khiến hư hỏng tệ hơn (Thegioididong.com).

Riêng với nước ngọt, cà phê sữa, trà sữa, iFixit lưu ý chất lỏng nhiều đường tạo thêm một loạt vấn đề vì phần chất rắn còn đọng lại sau khi khô (iFixit). Đó là lý do bàn phím trong ca trên bị dính và mất phím dù máy vẫn chạy.

Máy đã chạy lại bình thường có cần mang đi kiểm tra?

Có. Máy chạy được sau khi khô không có nghĩa là an toàn. Cặn đường và khoáng vẫn nằm trên mạch, gặp độ ẩm không khí là tiếp tục ăn mòn, và lỗi có thể xuất hiện sau vài tuần: mất phím, không sạc, chập chờn nguồn, thậm chí không lên nguồn.

Thêm một điểm cần biết là hư hỏng do chất lỏng thường nằm ngoài bảo hành tiêu chuẩn. Dell ghi rõ đổ chất lỏng không được bảo hành tiêu chuẩn, chỉ được xử lý nếu máy có gói bảo hiểm hư hỏng do tai nạn mua kèm (Dell). Vì vậy xử lý sớm, tốn ít chi phí, vẫn là phương án kinh tế nhất.

Kỹ thuật viên lắp bàn phím laptop mới, bàn phím cũ bị dính nước ngọt đặt bên cạnh
Bàn phím thấm nước đường thường phải thay, mainboard thì vệ sinh kịp vẫn giữ được.

Giá bàn phím thay thế tham khảo tại Laptop Bảo Việt: HP, Acer, Dell 200.000 – 400.000đ; Sony, IBM 350.000 – 1.000.000đ; MacBook từ 450.000đ, bảo hành 6–12 tháng. Chi phí vệ sinh bo mạch sau vô nước phụ thuộc mức độ chất lỏng lan vào, nên được báo giá sau khi kiểm tra miễn phí. Xem thêm thay bàn phím laptop và sửa mainboard. Nếu máy đã không lên nguồn và bạn lo cho dữ liệu, dịch vụ cứu dữ liệu không thu phí khi không cứu được.

Câu hỏi thường gặp

Laptop bị đổ nước lọc có cần mang đi sửa không?

Nên mang đi kiểm tra. Nước lọc ít cặn hơn nước ngọt nhưng vẫn chứa khoáng chất dẫn điện. Nếu nước đã xuống dưới bàn phím, chỉ tháo máy ra mới biết chắc nó có chạm tới mainboard hay không.

Để laptop khô bao lâu thì bật lại được?

Nhiều hướng dẫn, như của FPT Shop, khuyên để máy khô ít nhất 24 giờ trước khi bật lại. Tuy nhiên với nước ngọt, cà phê hay trà sữa, để khô không làm sạch được cặn đường, nên vệ sinh bo mạch trước rồi mới cấp điện.

Có cứu được dữ liệu khi laptop vô nước không lên nguồn không?

Thường là được, vì ổ SSD hoặc HDD ít khi bị nước chạm tới trực tiếp. Hãy dặn kỹ thuật viên ưu tiên dữ liệu ngay khi gửi máy.

Đổ nước ra bàn phím MacBook có khác máy Windows không?

Nguyên tắc xử lý giống nhau: tắt máy, rút sạc, không bật lại. MacBook đời mới có pin và mainboard nằm sát nhau, cần tháo đúng quy trình nên không nên tự mở.

Nguồn tham khảo

  1. 1.What should I do if I spill liquid on the computer? – Lenovo User Guide
  2. 2.Laptop is Liquid Damaged – iFixit
  3. 3.Don't Put Your Device in Rice – iFixit
  4. 4.Dell Service Coverage for Laptop Keyboards – Dell
  5. 5.Cách khắc phục laptop bị vô nước nhanh chóng, hiệu quả – Thegioididong.com
  6. 6.Máy tính xách tay bị vô nước, cách kiểm tra và khắc phục – FPT Shop

KIỂM TRA MIỄN PHÍ

Máy bạn đang gặp lỗi tương tự?

Mang máy tới 40a1 P. Lê Thanh Nghị, Hai Bà Trưng, Hà Nội để kỹ thuật viên kiểm tra miễn phí và báo giá trước khi sửa. Không đồng ý sửa cũng không mất phí. Mở cửa 8:30 – 20:00 hằng ngày.

Bài viết liên quan

Gọi ngay Zalo Chỉ đường